Andrzejki 2021

przez | 26 listopada 2021

Andrzejki, jędrzejówki, jędrzejki – obchodzone w Polsce w noc z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja. Z biegiem czasu stały się głównie pretekstem do brania udziału w imprezach tanecznych, które z ich dawną formą mają niewiele wspólnego. Tymczasem tradycja andrzejkowych wieczorów sięga zamierzchłych czasów. Pierwsze pisemne wzmianki o tym święcie pochodzą z XVI wieku. Warto dodać, że obrzędy z nimi związane daleko wykraczają poza znane nam lanie wosku i tańce.

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu wszystkie polskie dziewczęta na wydaniu wiedziały, że w imieniny św. Andrzeja mają szansę dowiedzieć się, jak ułoży im się życie uczuciowe. O ile dziś to walentynki uważamy za święto zakochanych, o tyle kilka dekad temu to św. Andrzej patronował pragnącym miłości pannom, zaś patronką chętnych na ożenek kawalerów była św. Katarzyna. Z czasem andrzejki wchłonęły obchody katarzynek, a chłopcy zaczęli świętować razem z dziewczętami.

Co ciekawe, andrzejki mogą wywodzić się już z czasów starożytnej Grecji. Imię Andrzej jest kojarzone ze starogreckim andros i aner oznaczającymi męża bądź mężczyznę lub adnreios (dzielny, mężny), nawiązującym do męczeńskiej śmierci św. Andrzeja. Inne źródła mówią o starogermańskim pochodzeniu Andrzejek, związanym z kultem boga płodności, miłości i bogactwa. Jakakolwiek nie byłaby geneza tego święta, wiemy jedno – andrzejki w dawnej Polsce były jedną z ważniejszych dat w kalendarzu, a wróżby odprawiane w ten wyjątkowy wieczór traktowano z ogromną powagą. Wokół domów palono wielkie ogniska, które miały odpędzać złe duchy, a panny pod poduszką umieszczały męskie spodnie, aby wyśnić przyszłego męża, bądź liczyły sztachety w płocie w nadziei na to, że dowiedzą się czegoś o przyszłym małżonku.

Tego roku Andrzejki trwały w naszym Domu przez cały dzień. Przed południem przygotowaliśmy kilka andrzejkowych zabaw, które mogliśmy zorganizować w domowych warunkach i dzięki temu przybliżyć słowiańskie tradycje naszym Mieszkańcom. Oto niektóre
z nich:

Lanie wosku

Tej tradycji raczej nie trzeba nikomu przypominać – chodzi o to, aby wylać na wodę gorący wosk, a następnie w jego kształcie doszukać się symboli i je zinterpretować. Pomocny może okazać się tu cień naszego woskowego tworu – rzucony na ścianę staje się czytelny i pobudza wyobraźnię. Wosk tradycyjnie laliśmy przez dziurkę od klucza, który towarzyszy nam podczas andrzejek już prawie od dwudziestu lat, dzięki temu nasze wróżby się spełniają.

Serce z imionami

Do tej wróżby wykorzystaliśmy dwa papierowe spore serca. Na jednym z nich wypisane zostały popularne imiona żeńskie, na drugim – męskie. Jedna osoba trzymała serce, a uczestnicy przekłuwali serce (oczywiście z drugiej strony, tak, aby nie widzieć imion). Imię, które zostało przekłute szpilką, było imieniem przyszłej żony lub męża.

Szczęśliwa wróżba

W magicznym pudełku umieściliśmy kolorowe karteczki, na których z jednej strony były wydrukowane obrazki dotyczące przyszłości między innymi: obrączka, pierścionek, statek, serce, pieniądze. Uczestnicy z zamkniętymi oczami wybierali swoją szczęśliwą wróżbę. Było tak wielu chętnych, że wracaliśmy do losowania wielokrotnie.

Wróżenie z kart

Każdy chętny mógł udać się do Andrzejkowej Wróżki, aby poznać swoją przyszłość zapisaną
w kartach.

Po wróżbach przyszedł czas na zabawę taneczną, która odbyła się po południu. W rolę DJ-a andrzejkowego wcielił się jeden z Mieszkańców naszego Domu, który prezentował swoje prywatne zbiory muzyki tanecznej. W przerwach pomiędzy tańcami, można było posilić się pysznym ciastem i sałatką, na spragnionych czekała aromatyczna kawa i zimne napoje.

Mamy nadzieję, że wszyscy uczestnicy Andrzejek dobrze się bawili i z entuzjazmem oczekują na następną imprezę.   I pamiętajcie – „Święty Andrzej Ci ukaże, co Ci los przyniesie w darze.”